İttihâd-ı İslamcı Bir Mühtedi Abdülahad Dâvûd (Hayatı ve Eserleri)

Aslen Urmiyeli, Keldânî bir Nestûrî/Asûrî olan Abdülahad Dâvûd, ömrünün önemli bir kısmını (1886 yılına kadar) İran’da, ardından İngiltere ve Roma’da geçirmiş; bu  merkezlerin entelektüel ve dinî hayatına çeşitli düzeylerde iştirak etmiştir.

1905 yılında geldiği İstanbul’da Müslüman olmuş; 1927 yılında ayrılarak Amerika’ya gidinceye kadar burada yaşamıştır. Böylece İran, İngiltere ve Roma’daki toplumsal hayata, özellikle Nestûrîlikten Presbiteryen Protestanlığa, Anglikan Hıristiyanlığından Katolik Nestûrîliğe/Keldânîliğe ve son olarak Üniteryanlığa geçişleriyle şekillenen Hıristiyan dinî hayatına dair tanıklıklarına, payitaht İstanbul’daki hayatı sırasında II. Abdülhamid devrine ve bu devrin sona erişine, İttihat ve Terakkî dönemine, I. Dünya Savaşı’na, Osmanlı Devleti’nin bu savaştaki yenilgisine ve Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşuyla imparatorluktan ulus-devlete geçiş sürecinde her geçiş döneminde yaşanan sıkıntılara ilişkin müşahedelerini de eklemiştir.

Yaşadığı İstanbul’un hilâfetin başkenti olması hasebiyle de burada İslâm dünyasını tanıma imkânı bulmuş ve onun meselelerine yakından muttali olmuştur. Bu itibarla Abdülahad Dâvûd, iki farklı dünyanın birikimini taşıyan ve her ikisini de yakından tanıyan bir şahsiyet hâline gelmiştir. Abdülahad Dâvûd, ihtida ederek dâhil olduğu İslâm ümmetinin ve Osmanlı Devleti’nin bir parçası olarak kendisini konumlandırmış; dertleriyle dertlenmiş ve karşılaştığı problemlere çözüm üretmeye gayret etmiştir.

İttihâd-ı İslâmcı Beyânü’l-Hak, İslâmcı Sebîlürreşâd, İslâmcı-Türkçü İslâm Mecmuası gibi dergilerde ve Akşam gazetesi gibi süreli yayınlarda İslâm ümmetinin ve Osmanlı Devleti’nin problemlerine dair yazılar kaleme almıştır. Bunun yanı sıra niçin Müslüman olduğunu, Hz. Peygamber’in Yahudi ve Hıristiyan kutsal metinlerinde nasıl müjdelendiğini ve Osmanlı dönemindeki misyoner faaliyetlerinin mahiyetini ortaya koymaya yönelik makaleler ve kitaplar yayımlamıştır.